Początkowe założenie było takie, że tekst ukaże się dopiero po opublikowaniu wpisu na temat samych cewek. Pisząc stwierdziłem, że krótka notka w stylu „cewka kontra kondensator” będzie fajną wprawką dla kogoś kto cewki kojarzy jedynie z czarną magią. No więc… Jest 🙂

Co to jest kondensator? Czym jest cewka? Tak pokrótce rzecz jasna, odpowiem w tym artykule. Oczywiście skupię się na podobieństwach i różnicach pomiędzy cewką oraz kondensatorem. Nie przedłużam.

Do dzieła!

Czym jest kondensator?

Pisałem już na ten temat w tym tekście. W skrócie, kondensator jest elementem biernym. Składa się dwóch przewodzących okładek i warstwy dielektryka, które oddziela je od siebie. Może magazynować energię w polu elektrycznym. Często spotykasz się z nim pod postacią kondensatora elektrolitycznego, albo ceramicznego. Znajdziesz go w przetwornicy impulsowej, ale też multiwibratorze astabilnym.

Czym jest cewka?

O tym inny tekst (link zapodam tutaj). Cewka jest również elementem biernym, nie wytwarza energii, w sumie występują na niej jedynie straty. Ma ciekawą właściwość – przeciwstawia się zmianom prądu elektrycznego indukując w sobie napięcie elektryczne. Zbudować ją można zwijając drut wokół ołówka. Przykładowo.

Podobieństwa i różnice…

Cewka vs. Kondensator? Pojedynek czas zacząć! 😀

  1. Pewne różnice wynikają już z samej budowy poszczególnych elementów. Kondensator składa się z dwóch okładek wykonanych z przewodzącego materiału, jednakże pomiędzy nimi jest warstwa nieprzewodzącego dielektryka. Wniosek? Kondensator nie przewodzi prądu stałego, stanowi dla niego po prostu przerwę w obwodzie. Z kolei dla prądu przemiennego sytuacja jest odmienna – kondensator przewodzi. Ba! Dla wysokich częstotliwości stanowi zwarcie – tak jakby go nie było, tzn. byłby po prostu kawałek drutu czy ścieżki na PCB… Jak to się ma do cewki? Cewka jest w zasadzie odpowiednio uformowanym kawałkiem drutu. Najprościej rzecz ujmując. Przewodzi prąd stały. Z goła inna sytuacja jest dla prądu przemiennego. Przewodzi, ale im wyższa częstotliwość, tym gorzej. Teoretycznie dla bardzo wysokich częstotliwości stanowi… Przerwę w obwodzie.
  2. Nawiązując do punktu pierwszego. Kondensator stanowi zwarcie dla wysokich częstotliwości, a cewka przerwę w obwodzie. Jest to związane z ich reaktancją (wiesz, taka rezystancja dla prądu przemiennego). Reaktancja pojemnościowa (kondensator) maleje wraz ze wzrostem częstotliwości. Odwrotnie jest dla cewki. Reaktancja indukcyjności rośnie wraz ze wzrostem częstotliwości.
  3. Cewka przeciwstawia się zmianom prądu indukując w sobie napięcie. Co robi kondensator? Jest całkowicie odwrotny, że tak powiem. Przeciwstawia się w sumie zmianom napięcia. Na gwałtowną zmianę napięcia reaguje równie gwałtowną zmianą prądu.
  4. Zarówno cewki, jak i kondensatory możesz spotkać w układach zasilania, m.in. przetwornicach impulsowych.
  5. Zarówno cewkę, jak i kondensator da się zbudować pracą własnych rąk. Do budowy cewki wystarczy kawałek drutu. Budowa kondensatora jest nieco bardziej zaawansowana, ale i tu wystarczy jedynie folia aluminiowa i folia spożywcza. No i nożyczki.
  6. Cewka i kondensator (a także rezystor, pamiętaj) są elementami biernymi. Nie wytwarzają energii elektrycznej, powodują jej straty.
  7. Kondensator gromadzi energię w polu elektrycznym, cewka z kolei w polu magnetycznym.
  8. Podstawową wielkością fizyczną opisującą kondensator jest pojemność elektryczna – wyrażana w faradach. Dla cewki jest to indukcyjność określana w henrach.
  9. Zarówno o cewce, jak i o kondensatorze przeczytać możesz w tym jakże zacnym wpisie. #suchar
Tabelkę machniom?

Machniemy sobie tabelkę, w której porównamy w przejrzysty sposób oba elementy.

 

Cewka Kondensator
Prąd stały Zwarcie Przerwa
Prąd przemienny Przerwa Zwarcie
Reaktancja wraz z częstotliwością Rośnie Maleje
Jak działa? Przeciwstawia się zmianom prądu indukując napięcie Przeciwstawia się zmianom napięcia powodując gwałtowne zmiany prądu
Jak magazynuje energię? W polu magnetycznym W polu elektrycznym
Podstawowa wielkość fizyczna Indukcyjność (henr) Pojemność elektryczna (farad)

 

Pasuje Ci taka tabelaryczna forma przekazywania wiedzy?

Słów kilka na koniec

Ten wpis to taki przedsmak i rozgrzeweczka przed artykułem o cewkach. Powinien pojawić się „na dniach”, ciągle coś poprawiam, dodaję, usuwam. Wiesz jak to jest. #zabójczyperfekcjonizm

Jeśli masz jakieś pytania – wal śmiało. Komentarz, mail, wiadomość na Facebooku, albo Twitterze.

Jeśli masz jakieś sugestie, albo artykuł Ci się po prostu podobał – napisz o tym w komentarzu. Będę dźwięczny 🙂